ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ: Η ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΝΕΙ ΠΑΡΑΝΟΜΕΣ ΕΠΑΝΑΠΡΟΩΘΗΣΕΙΣ

Νέα στοιχεία δείχνουν ότι οι ελληνικές αρχές απελαύνουν παράνομα πρόσφυγες στα σύνορα με την Τουρκία. Συμμετέχοντας σε διεθνή ερευνητική ομάδα, η DW εντόπισε και γνώρισε κάποια από τα θύματα τέτοιων επαναπροωθήσεων.

Φλόριαν Σμιτς, Αλεξία Καλαϊτζή, Μπούρτσου Καρακάς

Deutsche Welle

«Έλα μαζί μας και θα σου δώσουμε καινούργια χαρτιά»: αυτό είπε ο αστυνομικός στον Μπαχτιάρ. Μια Τετάρτη πρωί, στα τέλη Απριλίου. Ο 22χρονος Αφγανός πίστεψε πως η προσφορά αυτή ήταν το κλειδί για να κάνει πραγματικότητα το όνειρό του για μια καινούργια ζωή στην Ευρώπη. Πριν από δύο μήνες είχε καταφέρει να διασχίσει τον Έβρο, το φυσικό σύνορο μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, και βασική διαδρομή που ακολουθούν οι πρόσφυγες για να φτάσουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Συνέχισε την πορεία του μέχρι τα Διαβατά, το επίσημο καμπ προσφύγων έξω από τη Θεσσαλονίκη. Με το που έφτασε φρόντισε ώστε να βγάλει χαρτιά από την ελληνική αστυνομία, τα οποία αποτελούν και ένα πρώτο βήμα για την αίτηση ασύλου. Στη φωτογραφία του χαρτιού φαίνεται πως εκδόθηκε στις 12 Φεβρουαρίου 2020. Ο Μπαχτιάρ περίμενε εναγωνίως να ανοίξουν ξανά οι υπηρεσίες, που είχαν κλείσει εξαιτίας του κορωνοϊού, ώστε να κάνει αίτηση ασύλου. Αυτή η ευκαιρία όμως δεν θα του δινόταν τελικά.

Ο Μπαχτιάρ λέει ότι επαναπροωθήθηκε παράνομα στην Τουρκία

Ανακαλώντας εκείνη τη συνάντησή του με την αστυνομία τον Απρίλιο, ο Μπαχτιάρ ανέφερε μιλώντας στη DW πως τον έβαλαν μέσα σε ένα λευκό βαν και τον πήγαν σε ένα αστυνομικό τμήμα στο κέντρο της Θεσσαλονίκης. Αντί να του δώσει νέα έγγραφα, όπως του είχε υποσχεθεί, η αστυνομία πήρε ό, τι είχε μαζί του, συμπεριλαμβανομένου του κινητού του. Αργότερα μεταφέρθηκε σε άλλο αστυνομικό τμήμα όπου, όπως είπε, οι αστυνομικοί τον χαστούκισαν και τον κλώτσησαν. Μέσα σε λίγες ώρες βρισκόταν μέσα σε ένα φορτηγό που σκεπαζόταν με ένα σεντόνι για να εμποδίζει τον οποιονδήποτε να δει ποιος ήταν μέσα. Ο Μπαχτιάρ δεν το ήξερε ακόμη, αλλά κατευθύνονταν προς τα ανατολικά.

Μόλις το φορτηγό σταμάτησε, ο νεαρός Αφγανός θα συνειδητοποιούσε ότι δεν ήταν μόνος. Και άλλοι αιτούντες άσυλο, όπως ο ίδιος, είχαν παραταχθεί στις όχθες του ποταμού. Οι νεαροί άνδρες έμπαιναν στις βάρκες, δέκα-δέκα. Ο Μπαχτιάρ θυμάται πως ο βαρκάρης μίλησε στα ελληνικά μ' αυτούς που θεώρησε έλληνες αστυνομικούς και μετά με τους αιτούντες άσυλο στη μητρική τους γλώσσα, τα νταρί. Η DW δεν μπόρεσε να εξακριβώσει ότι επρόκειτο όντως για έλληνες αστυνομικούς. Για τον Μπαχτιάρ όμως ήταν ξεκάθαρο ότι δεν ήταν η πρώτη φορά που γινόταν κάτι τέτοιο.

Η DW συναντά τα άτομα που επαναπροωθήθηκαν

100 ΕΥΡΩΒΟΥΛΕΥΤΕΣ ΖΗΤΟΥΝ ΔΙΑΛΕΥΚΑΝΣΗ ΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΣΤΟΝ ΕΒΡΟ

Η επιστολή 100 ευρωβουλευτών που ζητούν από την Αθήνα να διαλευκάνει όσα συνέβησαν στον Έβρο και κοινή έκκληση επιχειρηματικών ενώσεων Ιταλίας, Γαλλίας και Γερμανίας για αλληλεγγύη από την ΕΕ στον Τύπο.

Μαρία Ρηγούτσου

Deutsche Welle

Μετά τα δημοσιεύματα για πυροβολισμούς εναντίον μεταναστών στα ελληνοτουρκικά σύνορα 100 ευρωβουλευτές ζητούν από την Κομισιόν με επιστολή τους να ερευνήσει διεξοδικά τα όσα συνέβησαν, αναφέρει δημοσίευμα της Süddeutsche Zeitung. «Εάν ούτε η ελληνική κυβέρνηση ούτε η Κομισιόν δεν αντιδρούσαν στις κατηγορίες θα ήταν μια περίπτωση ατιμωρησίας», την οποία η ΕΕ δεν μπορεί να ανεχθεί, γράφουν Σοσιαλδημοκράτες, Φιλελεύθεροι και Πράσινοι βουλευτές στην επιστολή τους. Προηγουμένως διεθνής ομάδα δημοσιογράφων προχώρησε στην αναπαράσταση των γεγονότων στις αρχές Μαρτίου και σύμφωνα με τα στοιχεία που συνέλεξαν, Έλληνες συνοριοφύλακες φέρονται να πυροβόλησαν εναντίον μεταναστών. Ένας άνθρωπος έχασε τη ζωή του. Εφτά τραυματίστηκαν. Στη Γερμανία πρώτα το Spiegel αναφέρθηκε στο γεγονός».

Και το δημοσίευμα της SZ συνεχίζει: «Εκπρόσωπος της Κομισιόν εξέφρασε την ανησυχία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τα δημοσιεύματα και ανακοίνωσε ότι η υπέρμετρη βία δεν είναι αποδεκτή. Άναμένουμε ότι οι ελληνικές αρχές θα ερευνήσουν το συμβάν και θα ενημερώσουν την Κομισιόν’. Από την πλευρά τους οι ελληνικές αρχές αρνούνται τις κατηγορίες. Η κυβέρνηση ήδη τον Μάρτιο αμφισβήτησε ότι υπήρξαν πυροβολισμοί, δήλωσε εκπρόσωπος της κυβέρνησης και συμπλήρωσε πως δεν υπάρχουν αποδείξεις για αυτό. Στην Αθήνα κάνουν λόγο για μια εκστρατεία παραπληροφόρησης της Τουρκίας: είναι αδιαμφισβήτητο ότι η τουρκική κυβέρνηση τον Μάρτιο χρησιμοποίησε μετανάστες για να θέσει ανοιχτά την Ελλάδα υπό πίεση». 

[DE] STREIT ÜBER SCHÜSSE

Nach Berichten über Schüsse auf Migranten an der türkischen Grenze haben 100 Abgeordnete des Europaparlaments die EU-Kommission aufgefordert, die Vorfälle gründlich zu untersuchen. Athen weist die Vorwürfe zurück.

Karoline Meta Beisel

Süddeutsche Zeitung

Nach Berichten über Schüsse auf Migranten an der griechisch-türkischen Grenze haben 100 Abgeordnete des Europaparlaments die EU-Kommission in einem Brief aufgefordert, die Vorfälle gründlich zu untersuchen. "Wenn weder die griechische Regierung noch die EU-Kommission auf die Vorwürfe reagieren würden, wäre das ein Fall von Straflosigkeit", der in der EU nicht toleriert werden könne, schreiben die Abgeordneten der Sozialdemokraten, Liberalen und der Grünen in ihrem Brief. Zuvor hatte ein internationales Reporterteam einen Vorfall von Anfang März rekonstruiert, bei dem den Angaben zufolge griechische Grenzschützer auf Migranten geschossen haben sollen; ein Mensch sei ums Leben gekommen; sieben sollen verletzt worden sein. In Deutschland hatte zuerst der Spiegel berichtet. Die EU-Kommission teilt mit, man sei wegen der Berichte "sehr besorgt": übermäßige Gewalt sei nie akzeptabel, sagt ein Sprecher. "Wir erwarten, dass die griechischen Behörden den Vorfall untersuchen und die Kommission in engem Kontakt informieren". Auf Seiten der griechischen Behörden weist man die Anschuldigungen zurück: Den Einsatz von Schusswaffen habe die Regierung bereits im März abgestritten, sagte ein Sprecher der Regierung, es gebe nach wie vor keine Beweise dafür. In Athen verweist man auf eine Desinformationskampagne der Türkei: Es sei unbestritten, dass die türkische Regierung im März Migranten eingesetzt habe, um Griechenland öffentlichkeitswirksam unter Druck zu setzen.

12/5/2020

https://www.sueddeutsche.de/politik/griechenland-streit-ueber-schuesse-1.4905597

Η ΑΝΑΛΓΗΣΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΣΤΟΝ ΕΒΡΟ

Σχόλιο του Spiegel για την ευρωπαϊκή σιωπή απέναντι στις έρευνές του για τον θάνατο του Πακιστανού Μ. Γκουλζάρ στον Έβρο και η Ελλάδα ως πιθανός τουριστικός προορισμός στα άρθρα του γερμανικού Τύπου.

Μαρία Ρηγούτσου

Deutsche Welle

«Πυροβολισμοί εναντίον μεταναστών. Η ανάλγητη ήπειρος» είναι ο τίτλος σχολίου του Spiegel για τις έρευνες του περιοδικού, σύμφωνα με τις οποίες τον περασμένο Μάρτιο ο Πακιστανός Μουχάμαντ Γκουλζάρ σκοτώθηκε πιθανότατα από πυρά Ελλήνων συνοριοφυλάκων στον Έβρο. Ο δημοσιογράφος Μαξιμίλιαν Ποπ στο σχόλιό του διερωτάται ποια θα είναι η τύχη των σχετικών ερευνών του περιοδικού:  «Και τώρα τι; Υπάρχουν οργισμένες διαμαρτυρίες στα κράτη-μέλη της ΕΕ; Μια παρέμβαση της Κομισιόν; Μια διεθνής επιτροπή που θα διαλευκάνει την υπόθεση; Φυσικά και όχι. Το μόνο που υπάρχει είναι σιωπή. Σίγουρα η κρίση του κορωνοϊού απαιτεί δυνάμεις και προσοχή. Και ναι, η κατάσταση στα τουρκοελληνικά σύνορα ήταν ιδιαίτερη, διότι ο Τούρκος πρόεδρος Ρετσέπ Ταγίπ Ερντογάν έθεσε υπό πίεση την Ελλάδα με τη μονομερή καταγγελία της συμφωνίας για το προσφυγικό μεταξύ ΕΕ-Τουρκίας. Και τα δυο όμως δεν αποτελούν δικαιολογία για να αποδεχθούν οι Ευρωπαίοι αυτό το σπάσιμο του ταμπού στα σύνορά τους. Η αναλγησία απέναντι σε αυτούς που ζητούν προστασία δεν ξεκίνησε όμως τον Μάρτιο του 2020, είναι το αποτέλεσμα μια διαδικασίας εξαχρείωσης που εξελίσσεται εδώ και πολλά χρόνια».

Και το σχόλιο συνεχίζει: «Οι πολιτικοί της Ευρώπης έχουν προχωρήσει σε μέτρα που οι δεξιοί λαϊκιστές δεν θα τολμούσαν ούτε να ονειρευθούν. Η απόφαση της Καγκελαρίου Μέρκελ, το καλοκαίρι του 2015, να μην κλείσει τα σύνορα σε ανθρώπους που βρίσκονταν σε ανάγκη, δεν εκλαμβάνεται πλέον σαν μια χειρονομία ανθρωπισμού, η οποία ήταν επίσης, αλλά σχεδόν αποκλειστικά ως χάσιμο του ελέγχου… Τα κράτη της ΕΕ σταμάτησαν πλήρως τη θαλάσσια διάσωση και για τον λόγο αυτό πνίγονται στη Μεσόγειο αναλογικά τόσοι πολλοί άνθρωποι όσοι πουθενά αλλού. Στέλνουν ανθρώπους πίσω στον εμφύλιο της Λιβύης παρόλο που θα τους στείλουν στην πρώτη γραμμή ή τους βασανίζουν μέχρι θανάτου στις φυλακές».

Το Spiegel καταλήγει: «Οι πυροβολισμοί εναντίον των μεταναστών και μεταναστριών στα τουρκοελληνικά σύνορα ταιριάζουν σε αυτή την εικόνα. Και όμως παράλληλα αποτελούν τομή. Εδώ, ευρωπαίοι συνοριοφύλακες όχι μόνον παρέλειψαν να παράσχουν βοήθεια. Αλλά με μεγάλη πιθανότητα έγιναν και οι ίδιοι δράστες. Είναι πιθανόν ο Γκουλζάρ να χτυπήθηκε κατά λάθος ή από κάποιο βλήμα που εξοστρακίστηκε. Θα ήταν όμως ευθύνη των ελληνικών αρχών (και των ευρωπαϊκών), να εξακριβώσουν αυτό ακριβώς. Με το να χαρακτηρίζει η ελληνική κυβέρνηση όλα τα δημοσιεύματα για τις επιθέσεις σε μετανάστες ως τουρκική προπαγάνδα, καθιστά αδύνατη τη διαλεύκανση της υπόθεσης. Οι Ευρωπαίοι αποφάσισαν να κλείσουν τα σύνορά τους στους πρόσφυγες. Δεν θέλουν προφανώς να ξέρουν ποιο ακριβώς είναι το τίμημα εφαρμογής αυτής της απόφασης».

[DE] DER TODESSCHUSS AN EUROPAS GRENZE

Rekonstruktion des Falls Muhammad Gulzar

Ein Pakistaner stirbt beim Versuch, den Grenzzaun zwischen der Türkei und Griechenland zu überwinden. Nun zeigen Recherchen des SPIEGEL, dass er wohl von griechischen Soldaten erschossen wurde.

Von Giorgos Christides, Steffen Lüdke und Maximilian Popp

SPIEGEL

Am 4. März werden an der türkisch-griechischen Grenze vier Migranten innerhalb von vier Minuten angeschossen.
 BULENT KILIC/ AFP

Die Landgrenze zwischen Griechenland und der Türkei ist 212 Kilometer lang. Sie verläuft größtenteils entlang des Flusses Evros. Lediglich im Norden, im Dreieck von -Karaağaç, sind die beiden Staaten auf elf Kilometern durch einen Zaun getrennt.

Anfang März, kurz bevor Corona zum alles beherrschenden Thema wird, schaut die Welt auf diesen Zaun.

Auf der türkischen Seite der Grenze drängen sich Tausende Migrantinnen und Migranten. Auf der griechischen Seite haben sich Sicherheitskräfte in Stellung gebracht. Tränengas liegt in der Luft. Hubschrauber kreisen über dem Gebiet, Menschen brüllen wild durcheinander.

Muhammad Gulzar, 42, hat schlecht geschlafen. Er wacht am 4. März hungrig auf, so wird es später seine Frau Saba Khan, 38, erzählen. Khan würde an diesem Morgen am liebsten nach Istanbul zurückkehren, von wo das Ehepaar aufgebrochen war, in der Hoffnung, es nach Europa zu schaffen. Gulzar trotzt seiner Frau ein Zugeständnis ab: Einmal noch würden sie versuchen, den Zaun zu überwinden. Kurz darauf ist Gulzar tot, ein Schuss hat ihn in den Brustkorb getroffen.

Gulzar liegt am Boden: "Steh auf, steh auf!" (Bild: Forensic Architecture, Lighthouse Reports, Bellingcat)

Einige Tage später sitzt Saba Khan in einem Restaurant in Istanbul. Sie hat ihr Gesicht in den Händen vergraben. An ihrem Handgelenk die Uhr, die ihr Mann ihr geschenkt hat. Muhammad Gulzar und Saba Khan, beide aus Pakistan, haben erst am 21. Januar geheiratet. Jetzt ist Khan verzweifelt: Wäre Muhammad noch am Leben, wenn sie darauf bestanden hätte umzudrehen?

Die Weltöffentlichkeit hat das Drama längst vergessen, das sich in der ersten Märzwoche im türkisch-griechischen Grenz­gebiet zutrug. Saba Khan aber kann nicht vergessen. Genauso wenig wie die anderen Familien vergessen können, die in den Chaostagen im März Angehörige verloren haben. Mindestens zwei Menschen sind bei dem Versuch, die Grenze nach Griechenland zu überwinden, ums Leben gekommen, Dutzende wurden verletzt, zum Teil schwer. Bis heute ist nicht geklärt, wer dafür verantwortlich ist.

Zwischen der Türkei und Griechenland ist ein Propagandakrieg entbrannt. Präsident Recep Tayyip Erdoğan behauptet, griechische Sicherheitskräfte hätten gezielt auf Migranten geschossen, was die griechische Regierung bestreitet.

DER SPIEGEL

SPIEGEL-Reporter haben gemeinsam mit den Rechercheteams Forensic Architecture, Lighthouse Reports und Bellingcat wochenlang auf beiden Seiten der Grenze recherchiert, mehr als zwei Dutzend Augenzeugen befragt, Flücht­linge, Grenzschützerinnen, Politiker, Ärzte. Sie werteten offizielle Dokumente aus, darunter den Autopsiebericht von Muhammad Gulzar. Die Analysten haben mehr als 100 Videos und Fotos gesichtet, die Migrantinnen und Migranten an der Grenze aufgenommen haben.

Die Ergebnisse der Recherche widersprechen den offiziellen Darstellungen, gerade den griechischen, in entscheidenden Punkten. Der Tod von Muhammad Gulzar war vermutlich ein Unglück. Doch ein Unglück mit Ansage. Eine Rekonstruktion der Ereignisse rund um den 4. März liest sich wie das Drehbuch einer Eskalation, die beide Seiten willentlich herbeiführten.

ΕΛΛAΔΑ / ΤΟΥΡΚΙΑ: ΑΙΤΟΥΝΤΕΣ/ΣΕΣ AΣΥΛΟ ΚΑΙ ΜΕΤΑΝAΣΤΕΣ/ΡΙΕΣ ΕΓΚΛΩΒΙΣΜΕΝΟΙ ΣΕ ΠΟΛΙΤΙΚA ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ

Εν μέσω συνθηκών βίας στα ελληνοτουρκικά σύνορα, τουλάχιστον δύο άνδρες σκοτώθηκαν και μια γυναίκα παραμένει αγνοούμενη αφού οι ελληνικές συνοριακές δυνάμεις έριξαν πυρομαχικά και δακρυγόνα εναντίον αιτούντων/ουσών άσυλο και μεταναστών/ριών. Αυτό συνέβη αφού οι τουρκικές αρχές τους προέτρεψαν απερίσκεπτα να ταξιδέψουν στην Ελλάδα με παραπλανητικά επιχειρήματα, όπως αποκάλυψε νέα έρευνα της Διεθνούς Αμνηστίας.

Φωτογραφία εξωφύλλου: Μετανάστες προσπαθούν να μιλήσουν με Έλληνες αστυνομικούς κατά τη διάρκεια συγκρούσεων στα σύνορα Τουρκίας-Ελλάδας, κοντά στην πύλη Παζάρ Κουλέ στην Αδριανούπολη, Τουρκία, στις 4 Μαρτίου 2020. © BULENT KILIC/AFP via Getty Images

Από τις 27 Φεβρουαρίου και μετά, χιλιάδες άνθρωποι κατευθύνθηκαν στα ελληνικά σύνορα, αφού οι τουρκικές αρχές ενθάρρυναν και διευκόλυναν την κίνησή τους προς τα εκεί. Ορισμένοι αιτούντες/σες άσυλο και οι οικογένειές τους που ζουν στην Τουρκία εγκατέλειψαν ακόμη και τους χώρους διαμονής τους και δαπάνησαν όλα τα χρήματά τους για να κάνουν το ταξίδι αυτό. Ωστόσο, οι ελληνικές αρχές κατέστειλαν την κίνηση των ανθρώπων που προσπάθησαν να διασχίσουν τα σύνορα ενισχύοντας τον έλεγχο των συνόρων, στέλνοντας αστυνομικές και στρατιωτικές δυνάμεις που χρησιμοποίησαν δακρυγόνα, κανόνια νερού, πλαστικές σφαίρες και πραγματικά πυρά.

«Οι άνθρωποι ταξίδεψαν από την Τουρκία στην Ελλάδα για να αναζητήσουν ασφάλεια, όμως αντιμετωπίστηκαν με τόσο ισχυρή βία ώστε τουλάχιστον δύο σκοτώθηκαν με τραγικό τρόπο. Οι καταγγελίες για βία πρέπει να διερευνηθούν άμεσα και αντικειμενικά. Όλοι/ες πρέπει να αντιμετωπίζονται ανθρώπινα, να προστατεύονται από τη βία και να έχουν πρόσβαση σε προστασία στις χώρες όπου επιδιώκουν να βρουν ασφάλεια,» δήλωσε ο Massimo Moratti, αναπληρωτής διευθυντής του ευρωπαϊκού περιφερειακού γραφείου της Διεθνούς Αμνηστίας.

Τουλάχιστον δύο άνθρωποι σκοτώθηκαν στα χερσαία σύνορα με την Τουρκία

Η Διεθνής Αμνηστία επιβεβαίωσε τον θάνατο δύο ανδρών στα ελληνοτουρκικά χερσαία σύνορα στις 2 και 4 Μαρτίου.

Ένα τρίτο άτομο, η Fatma (δεν είναι το πραγματικό της όνομα) από τη Συρία, είναι αγνοούμενη και θεωρείται νεκρή, αφού αυτή και ο σύζυγός της χωρίστηκαν από τα έξι παιδιά τους, ενώ προσπάθησαν να διασχίσουν τον ποταμό Έβρο/ Meriç, νότια της Αδριανούπολης, για να εισέλθουν στην Ελλάδα. Ο Ahmed (δεν είναι το πραγματικό του όνομα) δήλωσε στη Διεθνή Αμνηστία ότι η σύζυγός του αγνοείται και θεωρείται νεκρή, αφού οι Έλληνες στρατιώτες πυροβόλησαν προς το μέρος της καθώς προσπάθησε να ενωθεί με τα παιδιά τους στην ελληνική πλευρά του ποταμού.

Ο Ahmed δήλωσε στη Διεθνή Αμνηστία ότι οι ελληνικές αρχές κράτησαν στη συνέχεια τον ίδιο και τα παιδιά τους για τέσσερις ή πέντε ώρες, κατά τη διάρκεια των οποίων τους έγδυσαν και τους πήραν τα υπάρχοντα. Στη συνέχεια, οδηγήθηκαν πίσω στο ποτάμι και τοποθετήθηκαν μέσα σε μια ξύλινη βάρκα που μετέφερε αυτούς και άλλους/ες πίσω στην τουρκική πλευρά. Παρά την πρόσληψη δικηγόρων και στις δύο χώρες για να μάθει τι συνέβη με τη σύζυγό του, ο Ahmed δεν μπόρεσε να μάθει τι της συνέβη.

Ο Muhammad Gulzari, ένας 43χρονος άντρας από το Πακιστάν, πυροβολήθηκε στο στήθος καθώς προσπάθησε να περάσει στην Ελλάδα στο συνοριακό σημείο διέλευσης Pazarkule/Καστανιές και ο θάνατός του διαπιστώθηκε σε τουρκικό νοσοκομείο στις 4 Μαρτίου, σε ένα περιστατικό κατά το οποίο άλλα πέντε άτομα τραυματίστηκαν, με τραύματα από πυροβολισμούς. Ένας 22χρονος Σύριος άνδρας, ο Muhammad al-Arab, πέθανε επίσης στην περιοχή. Η δολοφονία του τεκμηριώθηκε από το ερευνητικό κέντρο Forensic Architecture.

Bία κατά των αιτούντων/ουσών άσυλο και των μεταναστών/ριών στα σύνορα

Οι αιτούντες/σες άσυλο και οι μετανάστες/ριες δήλωσαν στη Διεθνή Αμνηστία πώς οι ελληνικές συνοριακές δυνάμεις εφάρμοσαν την κυβερνητική πολιτική για να τους απωθήσουν, αντί να λάβουν τα αιτήματα ασύλου τους ακόμη και μετά την είσοδό τους στην ελληνική επικράτεια. Αυτό παραβιάζει το διεθνές δίκαιο των ανθρώπινων δικαιωμάτων.

Οι άνθρωποι ανέφεραν ότι ξυλοκοπήθηκαν από τους συνοριοφύλακες με ρόπαλα, ότι κρατήθηκαν σε χώρους της παραμεθόριας περιοχής για χρονικές περιόδους που κυμαίνονται από ώρες έως αρκετές ημέρες και επιστράφηκαν στην Τουρκία με βάρκες κατά μήκος του ποταμού Έβρου σε ομάδες. Οι αιτούντες/σες άσυλο και οι μετανάστες/ριες δήλωσαν στην Διεθνή Αμνηστία ότι οι συνοριακές δυνάμεις πήραν επίσης τα χρήματά τους - σε ορισμένες περιπτώσεις χιλιάδες δολάρια και τη μόνη αποταμίευσή τους - με τα οποία ήλπιζαν να ξεκινήσουν μια νέα ζωή στην Ευρώπη.

Αυτή η βίαιη απάντηση δεν περιορίστηκε στις παραμεθόριες περιοχές. Ένας άντρας από το Deir ez-Zor της Συρίας δήλωσε στη Διεθνή Αμνηστία ότι είχε περάσει στην Ελλάδα στις 4 Μαρτίου. «Διέσχισα τον ποταμό και περπατούσα μέσα στην Ελλάδα για τέσσερις μέρες και τέσσερις νύχτες πριν τη σύλληψή μου. Με οδήγησαν σε ένα μέρος όπου με χτύπησαν και πήραν το τηλέφωνό μου και χρήματα, 2000 λίρες [περίπου 275 ευρώ] - ήταν τα μόνα που είχα. Με επέστρεψαν στην Τουρκία μέσω του ποταμού και με άφησαν εκεί χωρίς παλτό ή παπούτσια.»

Αυθαίρετη κράτηση και αναστολή του ασύλου

ΕΛΛΑΔΑ: ΒΙΑ ΚΑΤΑ ΤΩΝ ΑΙΤΟΥΝΤΩΝ ΑΣΥΛΟ ΣΤΑ ΣΥΝΟΡΑ

Κρατούνται, Δέχονται Επιθέσεις, Αναγκάζονται να γυμνωθούν και Απελαύνονται με συνοπτικές διαδικασίες

Ένας αιτών άσυλο στη βόρεια Τουρκία, στα σύνορα με την Ελλάδα, στις 6 Μαρτίου δείχνει τα τραύματα που ισχυρίζεται ότι υπέστη από τις ελληνικές δυνάμεις ασφαλείας όταν διέσχισε τον Έβρο για να φθάσει στην Ελλάδα. Φωτογραφία από την Τουρκική Ραδιοφωνία και Τηλεόραση/Φυλλάδιο/Anadolu Agency

 © 2020 Getty Images

(Αθήνα) – Οι ελληνικές δυνάμεις ασφαλείας και ένοπλοι άνδρες χωρίς διακριτικά στα Ελληνοτουρκικά χερσαία σύνορα έχουν προχωρήσει σε κρατήσεις, επιθέσεις, σεξουαλικές επιθέσεις, κλοπές και αφαίρεση ρούχων αιτούντων άσυλο και μεταναστών και στη συνέχεια τους επαναπροωθούν στην Τουρκία, ανακοίνωσε σήμερα η Human Rights Watch. Οι κορυφαίοι αξιωματούχοι της ΕΕ επαίνεσαν τα μέτρα φύλαξης των συνόρων της Ελλάδας και παρείχαν στήριξη μέσω του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής (FRONTEX).

«Η Ευρωπαϊκή Ένωση κρύβεται πίσω από μία ασπίδα καταχρηστικών πρακτικών από πλευράς των ελληνικών δυνάμεων ασφαλείας αντί να βοηθήσει την Ελλάδα να προστατεύσει τους αιτούντες άσυλο και να τους επανεγκαταστήσει σε ολόκληρη την ΕΕ», δήλωσε η Nadia Hardman, ερευνήτρια και υπέρμαχος των δικαιωμάτων των προσφύγων στην Human Rights Watch. «Η ΕΕ οφείλει να προστατεύσει τους ανθρώπους σε κατάσταση ανάγκης αντί να στηρίζει δυνάμεις που ξυλοκοπούν, κλέβουν, γυμνώνουν και πετούν τους αιτούντες άσυλο και μετανάστες και πάλι πίσω, στην άλλη όχθη του ποταμού.

Η Ελλάδα οφείλει να αντιστρέψει άμεσα την απόφαση της 1^ης Μαρτίου σχετικά με την αναστολή επί ένα μήνα της πρόσβασης σε άσυλο ατόμων που εισέρχονται παράτυπα στην χώρα και την απέλασή τους, όπου είναι δυνατόν, στις χώρες καταγωγής ή διέλευσης. Η ελληνική Βουλή οφείλει να ερευνήσει, και η FRONTEX να ελέγξει, οποιαδήποτε κακοποίηση και συνοπτική απέλαση αιτούντων άσυλο και μεταναστών από πλευράς των ελληνικών δυνάμεων ασφαλείας. Τα κράτη μέλη της ΕΕ οφείλουν επειγόντως να προχωρήσουν στην επανεγκατάσταση των αιτούντων άσυλο από την Ελλάδα προς τις άλλες χώρες της ΕΕ και να διεκπεραιώσουν με δίκαιο τρόπο τις αιτήσεις ασύλου τους.

Μεταξύ 7 και 9 Μαρτίου, η Human Rights Watch πήρε συνέντευξη από 21 αιτούντες άσυλο και μετανάστες, 17 εκ των οποίων ήταν άνδρες και 4 γυναίκες, στην Τουρκία αναφορικά με τον τρόπο που προσπάθησαν να εισέλθουν στην Ελλάδα μέσω των χερσαίων συνόρων κατόπιν ανακοίνωσης της Τουρκικής κυβέρνησης στις 27 Φεβρουαρίου ότι δεν θα παρεμπόδιζε πλέον την έξοδο των αιτούντων άσυλο και μεταναστών από την Τουρκία στην προσπάθειά τους να φθάσουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Όσοι παραχώρησαν συνέντευξη και χιλιάδες άλλοι έχουν ταξιδέψει στη συνοριακή πύλη του Pazarkule (Καστανιές) στα ελληνοτουρκικά σύνορα και στον ποταμό Έβρο, που είναι το φυσικό σύνορο μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας, νότια του Pazarkule. Οχτώ από τα άτομα που παραχώρησαν συνέντευξη είπαν ότι η τουρκική αστυνομία τους μετέφερε σε παραμεθόρια χωριά και τους υπέδειξε από πού θα περάσουν στην Ελλάδα.

Σε αντίδραση η ελληνική κυβέρνηση ενίσχυσε τα σύνορά της με αστυνομία, στρατό και ειδικές δυνάμεις, που έκαναν χρήση δακρυγόνων και φέρεται να άνοιξαν πυρ χρησιμοποιώντας πλαστικές σφαίρες κατά ατόμων που πλησίαζαν το πέρασμα στο Pazarkule. Δύο αιτούντες άσυλο που μίλησαν με την Human Rights Watch είπαν ότι οι ελληνικές δυνάμεις ασφαλείας χρησιμοποίησαν επίσης πραγματικά πυρά κατά την επαναπροώθηση ανθρώπων. Ένα από τα άτομα αυτά, που παραχώρησε συνέντευξη σε νοσοκομείο, όπου νοσηλευόταν, είπε ότι τον πυροβόλησαν στο πόδι. Σύμφωνα με Τούρκους αξιωματούχους, οι ελληνικές δυνάμεις ασφαλείας έχουν πυροβολήσει και σκοτώσει τουλάχιστον τρεις αιτούντες άσυλο ή μετανάστες, αλλά η Human Rights Watch δεν έχει επιβεβαιώσει τον αριθμό αυτό.

Όσοι παραχώρησαν συνέντευξη είπαν ότι εντός ωρών μετά τη διάσχιση του ποταμού είτε με βάρκες είτε πεζή, ένοπλοι άνδρες φορώντας στολές διαφόρων υπηρεσιών ασφαλείας ή με πολιτική περιβολή, ακόμα και μαυροφορεμένοι κουκουλοφόροι, συνέλαβαν όλα τα μέλη της ομάδας τους. Όλοι είπαν ότι οι άνδρες τους έθεσαν υπό κράτηση σε επίσημα ή ανεπίσημα κέντρα κράτησης ή δίπλα στην άκρη του δρόμου και τους έκλεψαν τα χρήματά τους, τα κινητά τους και τις τσάντες τους προτού τους επαναπροωθήσουν με συνοπτικές διαδικασίες πίσω στην Τουρκία. Δεκαεπτά περιέγραψαν τον τρόπο με τον οποίοι οι άνδρες επιτέθηκαν στους ιδίους και σε άλλους, συμπεριλαμβανομένων των γυναικών και των παιδιών: τους προκάλεσαν ηλεκτροσόκ, τους χτύπησαν με ξύλινες ή μεταλλικές ράβδους, τους χτύπησαν παρατεταμένα στα πέλματα, τους γρονθοκόπησαν, τους κλώτσησαν και τους ποδοπάτησαν.

Η Human Rights Watch επίσης πήρε συνέντευξη από πέντε Τούρκους κατοίκους παραμεθόριων χωριών που περιέγραψαν πώς στο χρονικό διάστημα μεταξύ 28 Φεβρουαρίου και 6 Μαρτίου είχαν συνδράμει στην φροντίδα μεγάλων ομάδων ατόμων που επέστρεψαν τραυματισμένοι και σχεδόν γυμνοί από την Ελλάδα λέγοντας ότι οι ελληνικές δυνάμεις ασφαλείας τούς είχαν ξυλοκοπήσει, κλέψει, γυμνώσει και απελάσει.

Σε μία περίπτωση, ένας άνδρας που παραχώρησε συνέντευξη περιέγραψε πως η γυναίκα του δέχθηκε σεξουαλική επίθεση από τις ελληνικές δυνάμεις ασφαλείας όταν πέρασαν τα σύνορα. «[Οι ελληνικές δυνάμεις ασφαλείας] προσπάθησαν να κάνουν σωματική έρευνα στη γυναίκα μου και της άγγιξαν το στήθος», είπε ένας Σύρος άνδρας που ταξίδευε με τη γυναίκα και τα παιδιά του. «Μετά προσπάθησαν να της βγάλουν τη μαντήλα και το παντελόνι της. Όταν προσπάθησα να τους σταματήσω με ξυλοκόπησαν άσχημα με γροθιές, με τα πόδια τους, με ένα βαρύ πλαστικό ραβδί καθώς και με ένα μεταλλικό ραβδί. Χτύπησαν τη 2χρονη κόρη μου με ένα βαρύ πλαστικό ραβδί στο κεφάλι και φαίνεται ακόμα ο μώλωπας». Η Human Rights Watch είδε έναν μώλωπα κάτω από τα μαλλιά του κοριτσιού.

Στις περισσότερες περιπτώσεις, όσοι παραχώρησαν συνέντευξη είπαν ότι ένοπλοι άνδρες τους ανάγκασαν να μείνουν μόνο με τα εσώρουχα, πράγμα που έκαναν και σε ορισμένες γυναίκες, και τους εξανάγκασαν να διασχίσουν τον Έβρο για να επιστρέψουν στην Τουρκία. Πολλοί είπαν ότι πέρασαν από τα χέρια πολλών ομάδων, γεγονός που υποδηλώνει έναν συντονισμό μεταξύ αστυνομίας ή στρατιωτών και των ανδρών χωρίς διακριτικά.

Σε τρεις περιπτώσεις, οι αιτούντες άσυλο και μετανάστες είπαν ότι άτομα που δεν μιλούσαν ελληνικά και δεν φορούσαν ελληνική στολή τους ανάγκασαν να επιστρέψουν στην Τουρκία ή τους παρέδωσαν σε επιθετικές ελληνικές δυνάμεις. Δεν γνώριζαν, όμως, από που προέρχονταν τα άτομα αυτά. Στις 3 Μαρτίου 2020 η FRONTEX συμφώνησε στην ανάπτυξή της σε όλο το μήκος των ελληνοτουρκικών χερσαίων συνόρων, αλλά πόσες ακριβώς δυνάμεις έχουν αναπτυχθεί παραμένει ασαφές. Στις 13 Μαρτίου η Human Rights Watch ενημέρωσε τη FRONTEX για την καταγγελθείσα κακοποίηση από μη Ελληνικές δυνάμεις και ρώτησε για την ανάπτυξη των δυνάμεών της κατά μήκος των συνόρων. Στις 16 Μαρτίου η FRONTEX απάντησε ότι δεν είχε τις απαραίτητες πληροφορίες και ότι θα απαντήσει μόλις τις έχει.

Ορισμένα από τα άτομα που παραχώρησαν συνέντευξη είπαν ότι προσπάθησαν πολλές φορές να εισέλθουν στην Ελλάδα, αλλά τους επέστρεψαν με τη βία κάθε φορά. Συνολικά, οι ερωτηθέντες περιέγραψαν 38 περιστατικά απελάσεων που περιλάμβαναν περίπου 4.000 άτομα, αν και μπορεί κάποια να έχουν διπλομετρηθεί.

Στις 6 Μαρτίου, ο διευθυντής επικοινωνίας του Τούρκου Προέδρου Fahrettin Altun καταδίκασε αναφορές για την αφαίρεση των ενδυμάτων, το ξυλοκόπημα και την απέλαση μέσω Έβρου αιτούντων άσυλο από την ελληνική συνοριοφυλακή, αλλά η Τουρκία συνέχισε να μεταφέρει άτομα στα σύνορα και να τα ενθαρρύνει να περάσουν στην Ελλάδα.

Στις 3 Μαρτίου, οι ανώτατοι αξιωματούχοι της ΕΕ συναντήθηκαν με τον Έλληνα πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη στα ελληνοτουρκικά σύνορα επαινώντας την κυβέρνηση για την προστασία των συνόρων και χαρακτηρίζοντας την Ελλάδα ως την «ασπίδα» της ΕΕ. Σε επόμενες δηλώσεις της η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ursula van der Leyden και η Επίτροπος Μετανάστευσης Ylva Johansson είπαν ότι είχαν τονίσει την ανάγκη σεβασμού των θεμελιωδών δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος στο άσυλο.

Η Ελλάδα δεσμεύεται από τη Χάρτα Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ, που αναγνωρίζει το δικαίωμα αίτησης ασύλου και εγγυάται προστασία από την επαναπροώθηση, την αναγκαστική επιστροφή οποιουδήποτε βρίσκεται σε πραγματικό κίνδυνο διώξεων ή σε άλλο σοβαρό κίνδυνο.

Η Τουρκία δεν πληροί τα κριτήρια της ΕΕ ασφαλούς τρίτης χώρας στην οποία μπορεί να επιστραφεί ο αιτών άσυλο, τα οποία περιλαμβάνουν την αρχή της μη επαναπροώθησης. Από τον Ιούλιο 2019, η Τουρκία έχει απελάσει εκατοντάδες Σύρους από τις πόλεις της, εκθέτοντας όσους επαναπροωθούνται με τη βία από την Ελλάδα σε κίνδυνο περαιτέρω επαναπροώθησης στη Συρία.

Από το 2016, οι Τούρκοι συνοριοφύλακες που περιπολούν τα κλειστά σύνορα της Τουρκίας με τη Συρία έχουν σκοτώσει και τραυματίσει Σύρους αιτούντες άσυλο και έχουν πραγματοποιήσει ομαδικές επαναπροωθήσεις με συνοπτικές διαδικασίες. Οι περισσότεροι έχουν επιστραφεί στο κυβερνείο του Ιντλίμπ, όπου η Συριακή κυβέρνηση και οι Ρωσικές δυνάμεις έχουν πρόσφατα πραγματοποιήσει νέα σειρά βομβαρδισμών αδιακρίτως, χτυπώντας αμάχους, νοσοκομεία και σχολεία, εξαναγκάζοντας στη φυγή ένα εκατομμύριο άτομα. Το 2018 η Τουρκία επίσης απέλασε χιλιάδες Αφγανούς με συνοπτικές διαδικασίες στην πατρίδα τους.

Η Ελλάδα οφείλει να επιτρέψει στα άτομα που ζητούν προστασία στα σύνορά της να εισέλθουν και να αποτιμήσει τις αιτήσεις ασύλου τους δίκαια και αποτελεσματικά, δήλωσε η Human Rights Watch. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή οφείλει να ενθαρρύνει την Ελλάδα να επαναφέρει τις διαδικασίες ασύλου για άτομα που εισήλθαν παράτυπα στην Ελλάδα από την Τουρκία, να σταματήσει τις επιστροφές με συνοπτικές διαδικασίες στην Τουρκία και να πιέσει τις αρχές να προχωρήσουν στη δίωξη όσων αξιωματούχων τα κακομεταχειρίζονται/χρησιμοποιούν καταχρηστικές πρακτικές.

Η FRONTEX οφείλει να παρακολουθεί και να κάνει δημόσιες αναφορές για τη συμμόρφωση των ελληνικών δυνάμεων ασφαλείας με την ευρωπαϊκή και διεθνή νομοθεσία για τα ανθρώπινα δικαιώματα και τους πρόσφυγες, συμπεριλαμβανομένων και των συνθηκών κράτησης, καθώς και για την παρόμοια συμμόρφωση από τους αξιωματικούς τους και εκείνων που συνεισφέρουν άλλα κράτη μέλη. Η Τουρκία δεν πρέπει να υποχρεώνει κανέναν να περνάει τα σύνορα παράτυπα προς την Ελλάδα.

«Χωρίς την πίεση της ΕΕ προς την Ελλάδα να σταματήσει αυτές τις φρικτές κακομεταχειρίσεις, αυτός ο κύκλος βίας θα συνεχιστεί», είπε η Hardman. «Αλλά η ΕΕ οφείλει επίσης να βοηθήσει την Ελλάδα με την μετεγκατάσταση των αιτούντων άσυλο προς την υπόλοιπη ΕΕ και να βοηθήσει την Τουρκία, τη χώρα που φιλοξενεί τον μεγαλύτερο αριθμό προσφύγων, με την μετεγκατάσταση πολύ μεγαλύτερων αριθμών προσφύγων».

17/3/2020

https://www.hrw.org/el/news/2020/03/17/339632